Αντιοξειδωτικά: τί είναι και ποια τα οφέλη τους

Αντιοξειδωτικά: τί είναι και ποια τα οφέλη τους


Σίγουρα θα έχετε ακούσει με κάποιο τρόπο τον όρο αντιοξειδωτικά. Ωστόσο λίγοι γνωρίζουν τι ακριβώς είναι και πως λειτουργούν. Πάμε να ρίξουμε μια ματιά με απλά λόγια στο θέμα.

Τι είναι τα αντιοξειδωτικά με απλά λόγια

Τα αντιοξειδωτικά είναι μόρια που καταπολεμούν τις ελεύθερες ρίζες μέσα στο σώμα μας. Οι ελεύθερες ρίζες είναι κάποια παράγωγα που προκαλούν ζημιά εάν βρίσκονται με μεγάλη συγκέντρωση στον οργανισμό. Σχετίζονται με πολλαπλές ασθένειες όπως ο διαβήτης, καρδιακά προβλήματα και μορφές καρκίνου.

Τα σώμα μας από τη φύση του έχει αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς διατηρούν υπό έλεγχο τη δράση των ελευθέρων ριζών.

Αντιοξειδωτικά όπως βρίσκουμε και στα τρόφιμα. Κυρίως στα φρούτα, στα λαχανικά καθώς και σε άλλα τρόφιμα του φυτικού βασιλείου. Κάποιες από τις βασικές βιταμίνες όπως η Ε και η C έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.

Υπάρχουν επίσης και αντιοξειδωτικά που χρησιμοποιούνται στο εμπόρια για τη συντήρηση των συσκευασμένων τροφίμων ώστε να αντέχουν περισσότερο χρόνο χωρίς αλλοίωση.

Τι είναι οι ελεύθερες ρίζες και πως μας επηρεάζουν

Οι ελεύθερες ρίζες διαρκώς δημιουργούνται μέσα στο σώμα μας. Εάν δεν υπήρχαν τα αντιοξειδωτικά οι ελεύθερες ρίζες σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα θα προκαλούσαν τεράστια ζημιά και θα μας οδηγούσαν σίγουρα στο θάνατο.

Ωστόσο οι ελεύθερες ρίζες είναι απαραίτητες για την υγεία μας και για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού (1). Για παράδειγμα το αμυντικό μας σύστημα χρησιμοποιεί τις ελεύθερες ρίζες για να καταπολεμήσει μολύνσεις (2).

Το μυστικό βρίσκεται στην ισορροπία μεταξύ των ελευθέρων ριζών και των αντιοξειδωτικών. Όταν οι ελεύθερες ρίζες είναι περισσότερες από τα αντιοξειδωτικά δημιουργείται το λεγόμενο «οξειδωτικό στρες»

Το παρατεταμένο οξειδωτικό στρες προκαλεί ζημιά στο DNA, στις κυτταρικές μεμβράνες καθώς και σε άλλα σημαντικά δομικά στο σώμα μας. Πολλές φορές οδηγεί και σε κυτταρικό θάνατο.

Βλάβες στο DNA αυξάνουν κατακόρυφα το ρίσκο εμφάνισης διαφόρων μορφών καρκίνου ενώ πολλοί επιστήμονες πιστεύουν πως παίζουν καταλυτικό ρόλο στη διαδικασία πρόωρης γήρανσης του οργανισμού. (3, 4).

Πολλοί είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία ελευθέρων ριζών, όπως η διατροφή, το λάθος lifestyle, το στρες καθώς και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Μερικά παραδείγματα είναι:

  • Μόλυνση του αέρα
  • Καπνός από τσιγάρο
  • Αλκοόλ
  • Τοξίνες
  • Υψηλό επίπεδο σακχάρου στο αίμα (5, 6)
  • Μεγάλη κατανάλωση από πολυακόρεστα λιπαρά οξέα (7)
  • Ακτινοβολία και παρατεταμένη ηλιοθεραπεία
  • Βακτήρια, μύκητες και μολύνσεις από ιούς
  • Υπερβολική λήψη σιδήρου, μαγνησίου, χαλκού ή ψευδαργύρου (1)
  • Υπεροξυγόνωση του οργανισμού ή στον αντίποδα έλλειψη οξυγόνου (8)
  • Υψηλής ένταση άσκηση ή άσκηση για μεγάλα χρονικά διαστήματα (μαραθώνιος) που προκαλεί φθορά στους ιστούς (9)
  • Υπερβολική κατανάλωση αντιοξειδωτικών όπως βιταμίνη C και E (1)
  • Έλλειψη αντιοξειδωτικών (10)

Το παρατεταμένο οξειδωτικό στρες οδηγεί σε αυξημένο ρίσκο για προβλήματα υγείας όπως καρδιαγγειακά και μορφές καρκίνου.

Αντιοξειδωτικές ουσίες στα τρόφιμα, στα ροφήματα και στα  βότανα

Τα αντιοξειδωτικά είναι απολύτως απαραίτητα σε όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. Ο οργανισμός μας δημιουργεί από μόνος του αντιοξειδωτικά όπως η γλουταθειόνη.

Τόσο τα φυτά όσο και τα ζώα αλλά και άλλες μορφές ζωής στον πλανήτη έχουν αμυντικούς μηχανισμούς απέναντι στις ελεύθερες ρίζες και στην οξείδωση.

Έτσι βρίσκουμε αντιοξειδωτικά σε τρόφιμα μη επεξεργασμένα τόσο του φυτικού όσο και του ζωικού βασιλείου.

Η ικανοποιητική λήψη αντιοξειδωτικών σε καθημερινή βάση είναι απολύτως απαραίτητη. Στην πραγματικότητα δεν θα μπορούσαμε να ζήσουμε χωρίς αντιοξειδωτικές ουσίες όπως η βιταμίνη C και η E.

Υπάρχουν ωστόσο και άλλα αντιοξειδωτικά στα τρόφιμα τα οποία δεν είναι απαραίτητα για την επιβίωσή μας. Ωστόσο έχουν ευεργετική δράση για την υγεία μας και πολλές φορές μας προστατεύουν από ασθένειες και από μολύνσεις, θωρακίζοντας το ανοσοποιητικό μας σύστημα.

Τα οφέλη για την υγεία που σχετίζονται με μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά που περιέχουν αντιοξειδωτικά είναι πολλά και υποστηρίζονται από αρκετές έρευνες (11).

Τα μούρα, το πράσινο τσάι, ο καφές, η μαύρη σοκολάτα είναι μερικά παραδείγματα από τρόφιμα που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά (12).

Σύμφωνα με κάποιες μελέτες ο καφές είναι η πιο διαδεδομένη πηγή αντιοξειδωτικών στο Δυτικό κόσμο. Ωστόσο αυτό συμβαίνει λόγω του ότι στου δυτικού τύπου διατροφή ο μέσος άνθρωπος δεν καταναλώνει πολλά τρόφιμα με αντιοξειδωτικά (13, 14).

Ζωικές τροφές που περιέχουν αντιοξειδωτικά είναι και κάποια κρέατα και ψαρικά, ωστόσο σε πολύ μικρότερη ποσότητα από ότι τα φρούτα και τα λαχανικά (15, 16).

Τα αντιοξειδωτικά μπορούν να παρατείνουν τη ζωή τόσο των φρέσκων τροφίμων όσο και των συσκευασμένων. Έτσι χρησιμοποιούνται σε μεγάλο βαθμό στην τυποποίηση και συσκευασία των τροφίμων ως τροφικό πρόσθετο. Ένα παράδειγμα είναι το ασκορβικό οξύ που χρησιμοποιείται κατά κόρον ως συντηρητικό τροφίμων (17).

Οι βασικοί τύποι διατροφικών αντιοξειδωτικών ουσιών

Τα αντιοξειδωτικά κατηγοριοποιούνται σε υδατοδιαλυτά και σε λιποδιαλυτά. Τα αντιοξειδωτικά που διαλύονται σε νερό δρουν στο ενδοκυτταρικό και στο εξωκυτταρικό υγρό εντός του σώματός μας. Τα αντιοξειδωτικά που διαλύονται στα λίπη επιδρούν κατά κύριο λόγο στις κυτταρικές μεμβράνες.

Τα απαραίτητα διατροφικά αντιοξειδωτικά είναι:

  • Βιταμίνη C. Είναι υδατοδιαλυτή και είναι απαραίτητο θρεπτικό συστατικό.
  • Βιταμίνη E. Είναι λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό και παίζει σημαντικό ρόλο στην προστασία των κυτταρικών μεμβρανών από τις βλάβες που προκαλούν οι ελεύθερες ρίζες και το οξειδωτικό στρες.
  • Φλαβονοειδή. Είναι ένα συγκεκριμένο γκρουπ από φυτοχημικά στοιχεία με πολλαπλά οφέλη και ευεργετική δράση για την υγεία του οργανισμού. (18).

Πολλά άλλα στοιχεία στα τρόφιμα έχουν αντιοξειδωτική δράση αλλά και άλλες ιδιότητες. Κάποια γνωστά παραδείγματα ισχυρών αντιοξειδωτικών είναι τα κουρκουμινοειδή που βρίσκονται στο τουρμερίκ και η ολεοκανθάλη που βρίσκεται στο ελαιόλαδο. Τα συγκεκριμένα στοιχεία εκτός από αντιοξειδωτική, έχουν και αντιφλεγμονώδη δράση (19, 20).

Αντιοξειδωτικά: Υπερδοσολογία, αντενδείξεις και παρενέργειες

Η λήψη αντιοξειδωτικών μέσω των τροφών είναι απαραίτητη για την καλή υγεία. Ωστόσο περισσότερο δε σημαίνει και καλύτερο. Η υπερκατανάλωση ειδικά συνθετικών αντιοξειδωτικών ενδέχεται να έχει τοξική δράση και πιθανών να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Το φαινόμενο ονομάζεται «αντιοξειδωτικό παράδοξο» (21, 22).

Η υπερβολική κατανάλωση αντιοξεδωτικών ενδέχεται να αυξήσει το ρίσκο πρόωρου θανάτου (23, 24).

Δεν υπάρχει κανένας λόγος υπερκατανάλωσης αντιοξειδωτικών.

Τα φυσικά συμπληρώματα αντιοξειδωτικών ωστόσο είναι μια πολύ καλύτερη και αξιόπιστη λύση καθώς διατηρούνται όλα τα δραστικά συστατικά του τροφίμου τα οποία λειτουργούν συνεργιστικά. Μελέτες έδειξαν πως τα αντιοξειδωτικά φυσικής προέλευσης παρέχουν μεγαλύτερη αντιοξειδωτική προστασία και μειώνουν το οξειδωτικό στρες σε σχέση με συνθετικά σκευάσματα (25).

Τα αποτελέσματα των ερευνών έδειξαν πως τα πολλαπλά θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται στις τροφές αλλά και στα φυσικά συμπληρώματα διατροφής λειτουργούν συνεργιστικά. Κατά αυτόν τον τρόπο το ένα αυξάνει ή τη δράση ή την απορρόφηση του άλλου, παρέχοντας μεγαλύτερη αντιοξειδωτική προστασία.

Αντιοξειδωτικά συμπληρώματα διατροφής σε χάπια με ισχυρή αντιοξειδωτική δράση

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να λαμβάνουμε αντιοξειδωτικά χωρίς λόγο. Ωστόσο εάν καπνίζετε, ζείτε σε περιβάλλον με μεγάλη αστική μόλυνση χωρίς καθαρό αέρα ή δεν τρώτε πολλά φρούτα και λαχανικά θα μπορούσατε να δοκιμάσετε ένα αξιόπιστο φυσικό συμπλήρωμα αντιοξειδωτικών όπως εξειδικευμένα προϊόντα της Healthia που μπορείτε να δείτε παρακάτω.

ULTRA HIGH ORAC. Το Ultra high ORAC είναι ένα από τα καλύτερα αντιοξειδωτικά συμπληρώματα διατροφής σε χάπια, με ισχυρή δράση για προστασία από ελεύθερες ρίζες.

Περιέχει βότανα, βιταμίνες και υπερτροφές όπως το μούρο ACAI, εκχύλισμα κουκούτσι από σταφύλι, μορίνγκα, εκχύλισμα από ρόδι, ρεσβερατρόλη και σκόνη από παντζάρι. Είναι ίσως το καλύτερο συμπλήρωμα διατροφής για την καταπολέμηση του οξειδωτικού στρες.

Το συγκεκριμένο συμπλήρωμα διατροφής σε χάπια είναι πλούσιο σε φυσικα αντιοξειδωτικά (συμπεριλαμβανομένου από ανθοκυανίνες) που παρέχουν προστασία στις κυτταρικές μεμβράνες ενάντια στις ελεύθερες ρίζες ενώ υποστηρίζουν καταλυτικά τις φυσικές άμυνες του οργανισμού, μειώνοντας το οξειδωτικό στρες.

Εκτός από βιταμίνες είναι πλούσιο, ιχνοστοιχεία, φυτοχημικά και πολυφαινόλες. Το Ultra high ORAC ισχυροποιεί το ανοσοποιητικό σύστημα, προσφέρει ενέργεια, καλή υγεία, τόνωση και ζωτικότητα, και ένα ευρύτερο φάσμα υποστήριξης. 

Είναι το ιδανικό συμπλήρωμα για χρόνιους καπνιστές, αθλητές αερόβιων σπορ, διαβητικούς, άτομα που έχουν χαμηλό ανοσοποιητικό σύστημα καθώς και όλους όσους έχουν περάσει την ηλικία των 50.

HERBAL C. Η βιταμίνη C, επίσης, παίζει καταλυτικό ρόλο στην καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών, στη διαχείριση και τη μείωση οξειδωτικού στρες.

Η έλλειψή της μπορεί να κάνει τα συμπτώματά και τις βλάβες του οξειδωτικού στρες πολύ χειρότερα. Η συνθετική βιταμίνη C ωστόσο σε αναβράζοντα δισκία έχει πολύ χαμηλή απορροφητικότητα (κοντά στο 10%) και μειωμένη δράση.

Η Herbal C της Healthia είναι 100% φυσική βιταμίνη C από 5 πλούσιες πηγές όπως τα κεράσια acerola, τα φραγκοστάφυλα, το άγριο τριαντάφυλλο, ο μαϊντανός και άγρια μαύρα μούρα.

Εκτός από φυσική βιταμίνη C περιέχει ισχυρά αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία, βιοφλαβονοειδή, πεκτίνες, ωφέλιμα λιπαρά, λυκοπένιο, καρετονοειδή, φυτικές στερόλες, κατεχίνες, πολυφαινόλες και πολλά άλλα φυτοχημικά στοιχεία που έχουν εξαιρετικά ευεργετική δράση για την καταπολέμηση των ελευθέρων ριζών.


Πηγές άρθρου:

  1. medicalnewstoday.com
  2. healthline.com
  3. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5745491


Posted on 2019-08-10 SUPERFOODS, NUTRI FACTS 421

Blog categories

Blog search

Κωδικός QR

Είδατε πρόσφατα

Χωρίς προϊόντα