Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Τι τροφές να αποφύγετε

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Τι τροφές να αποφύγετε


Εάν πάσχετε από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου σίγουρα γνωρίζετε πως η διατροφή είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να προσέξετε καθώς πολλά τρόφιμα σχεδόν αμέσως πυροδοτούν τα δυσάρεστα συμπτώματα όπως το φούσκωμα, ο πόνος στην κοιλιά, η διάρροια και τα αέρια εντέρου.

Υπάρχουν μια σειρά από τρόφιμα που είναι οι «βασικοί ύποπτοι» που αυξάνουν το ρίσκο κρίσης. Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επηρεάζει τον κάθε παθών διαφορετικά. Δεν υπάρχει γενικευμένη λίστα τροφίμων προς αποφυγή.

Πρέπει απλά να δοκιμάσετε τι είναι αυτό που σας πειράζει και να το βγάλετε από τη διατροφή σας ή να το περιορίσετε στο ελάχιστο. Πάμε να ρίξουμε μια ματιά στα βασικά ύποπτα τρόφιμα.

Αδιάλυτες (άπεπτες) φυτικές ίνες

Οι φυτικές ίνες αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής. Τα δημητριακά ολικής άλεσης, τα λαχανικά και τα φρούτα (όχι οι χυμοί) περιέχουν φυτικές ίνες. Η ανοχή στις φυτικές ίνες είναι διαφορετική από άτομο σε άτομο.

Οι άπεπτες φυτικές ίνες είναι υδατάνθρακες φυτικής προέλευσης που δεν μπορεί να διασπαστούν από τον οργανισμό και έτσι δεν αφομοιώνονται.

Σε κάποιους οι άπεπτες ή αλλιώς αδιάλυτες φυτικές ίνες ενδέχεται να προκαλέσουν ή να χειροτερέψουν τη διάρροια σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Προτιμήστε τις διαλυτές φυτικές. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες ενδέχεται να σας ανακουφίσουν από τη δυσκοιλιότητα, ωστόσο μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα.

Παραδείγματα από τρόφιμα που περιέχουν διαλυτές φυτικές ίνες είναι:

  • Δημητριακά όπως η βρώμη και κριθάρι
  • Ριζώδες λαχανικά όπως τα καρότα και οι βολβοί
  • Φρούτα όπως τα μούρα, το μάνγκο, το πορτοκάλι και το γκρέιπφρουτ
  • Όσπρια όπως ο αρακάς

Γλουτένη

Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες που βρίσκονται στους αναποφλοίωτους σπόρους ενδέχεται να πυροδοτήσουν τα συμπτώματα της σπαστικής κολίτιδας. Κάποιοι άλλοι σπόροι όπως η σίκαλη, το σιτάρι και η βρώμη περιέχουν γλουτένη.

Η γλουτένη είναι ένας τύπος πρωτεΐνης στην οποία κάποιοι άνθρωποι είναι αλλεργικοί. Υπάρχουν βαθμοί αλλεργίας ή δυσανεξίας. Ο μεγαλύτερος βαθμός δυσανεξίας στην γλουτένη είναι μια πάθηση που ονομάζεται κοιλιοκάκη. Τα κύρια συμπτώματα όπως και στο ευερέθιστο έντερο, είναι η έντονη διάρροια.

Η κοιλιοκάκη είναι αυτοάνοσο νόσημα και συμβαίνει ως αντίδραση στη δυσανεξία (μια δυνατότητα χώνεψης) της γλουτένης. Προκαλεί βλάβες στα τοιχώματα των εντέρων και επηρεάζει άμεσα την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, προκαλώντας σοβαρά διατροφικά κενά.

Κάποιοι άνθρωποι έχουν δυσανεξία στη γλουτένη σε ήπιο στάδιο, χωρίς να προκαλείται η αυτοάνοση αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα άτομα αυτά ωστόσο βιώνουν συχνά τα ίδια συμπτώματα με όσους έχουν κοιλιοκάκη, καθώς το σώμα τους «αμύνεται» απέναντι στη γλουτένη.

Υπάρχουν αρκετοί που πάσχουν από ευερέθιστο έντερο και έχουν ευαισθησία στη γλουτένη. Μερικές μελέτες έδειξαν πως η ευαισθησία στη γλουτένη σχετίζεται με το ευερέθιστο έντερο και ενδέχεται να πυροδοτεί κρίσεις και συμπτώματα όπως η έντονη διάρροια.

Ωστόσο κάθε άνθρωπος με ευερέθιστο έντερο είναι διαφορετικός. Εάν πιστεύετε πως έχετε κάποια ευαισθησία στη γλουτένη καλό θα ήταν να δοκιμάσετε να αποφύγετε για κάποιο χρονικό διάστημα μερικών εβδομάδων κάθε τι που περιέχει γλουτένη.

Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα

Το γάλα είναι προβληματικό για 2 λόγους. Πρώτον περιέχει λιπαρά που χειροτερεύουν τη διάρροια. Πρέπει να επιλέξετε γάλα με χαμηλά λιπαρά ή χωρίς καθόλου λίπη για να μειώσετε το ρίσκο.

Δεύτερον περιέχει λακτόζη. Πολλά άτομα που έχουν ευερέθιστο έντερο έχουν δυσανεξία στη λακτόζη.
Εάν έχετε δυσανεξία στη λακτόζη και υποφέρετε από ευερέθιστο έντερο καλό θα ήταν να δοκιμάσετε εναλλακτικές λύσεις όπως γάλα αμυγδάλου, φουντουκιού ή ρυζιού.

Εάν θέλετε να βγάλετε τελείως από τη διατροφή σας τα γαλακτοκομικά καλό θα ήταν να τρώτε τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο ώστε να μη παρουσιαστεί έλλειψη.

Τα τηγανιτά φαγητά

Οι τηγανιτές πατάτες καθώς και άλλα τηγανιτά φαγητά είναι μέρος της διατροφής των περισσότερων Ελλήνων. Ωστόσο καλό θα ήταν εάν έχετε ευερέθιστο έντερο να καταναλώνετε τηγανητά με μέτρο και όχι κάθε μέρα.

Τα τηγανητά περιέχουν πολλά λιπαρά και είναι δύσπεπτα από τη φύση τους. Πολλές φορές το τηγάνισμα αλλάζει τη χημική σύσταση των τροφών καθώς γίνεται σε υψηλές θερμοκρασίες. Προτιμήστε μαγείρεμα στο grill, στο φούρνο ή ψηστιέρα ως πιο υγιεινές λύσεις.

Φασόλια και γενικότερα τα όσπρια

Τα φασόλια είναι εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης και φυτικών ινών. Ωστόσο μπορεί να πυροδοτήσουν τα συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου. Οι φυτικές ίνες από τα φασόλια αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων και βοηθούν στην κινητικότητα του εντέρου και στη δυσκοιλιότητα.

Προκαλούν όμως σχεδόν πάντοτε αέρια, φούσκωμα και πολλές φορές κράμπες. Καλό θα ήταν να τα αποφεύγετε εάν έχετε ευερέθιστο έντερο.

Αναψυκτικά με καφεΐνη

Για πολλούς ο πρωινός καφές είναι απολύτως απαραίτητος για την επίσκεψη στην τουαλέτα. Όπως όλα τα ροφήματα που περιέχουν καφεΐνη, έτσι και ο καφές κινητοποιούν το έντερο. Μπορεί ωστόσο σε άτομα που έχουν ευαισθησία να προκαλέσει διάρροια.

Ο καφές, τα αναψυκτικά με καφεΐνη και τα ενεργειακά ποτά μπορεί να ερεθίσουν το έντερο σε άτομα που έχουν σπαστική κολίτιδα. Καλό θα ήταν να τα αποφεύγετε εάν είστε παθών.

Επεξεργασμένα τρόφιμα

Υπάρχει μια μεγάλη μερίδα του γενικού πληθυσμού που δεν αναρωτιέται τι μπορεί να περιέχει ένα έτοιμο γεύμα από το σούπερ μάρκετ ή ένα επεξεργασμένο τρόφιμο όπως γλυκά του εμπορίου και τα μπισκότα από το περίπτερο.

Όλα τα επεξεργασμένα τρόφιμα δεν περιέχουν σχεδόν κανένα θρεπτικό συστατικό εκτός από κενές θερμίδες και επιπλέον περιέχουν μεγάλες ποσότητες από τροφικά πρόσθετα, ενισχυτικά γεύσης, συντηρητικά και άλλα χημικά εμπορίου που συχνά πυροδοτούν κρίσης σπαστικής κολίτιδας.

Η λίστα με τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα έτοιμα γεύματα είναι τεράστια. Στα περισσότερα εκτός των άλλων συναντάμε μεγάλες ποσότητες από κορεσμένα λίπη ή ακόμη χειρότερα τρανς λιπαρά οξέα.

Σε προτηγανισμένα γεύματα (όπως τσιπς, πατάτες και ψαροκροκέτες) χρησιμοποιούνται φυτικά έλαια τραγικής ποιότητας με μεγάλες ποσότητες Ω6 λιπαρών οξέων που προκαλούν φλεγμονές.
Προτιμήστε σπιτικό φαγητό ή φρεσκοπαρασκευασμένα γεύματα από κάποιο αξιόπιστο εστιατόριο.

Τεχνητές γλυκαντικές ουσίες

Τα προϊόντα χωρίς ζάχαρη σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρούνται ασφαλή για όσους έχουν σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Τα γλυκαντικά που χρησιμοποιούνται είναι όλα τους συνθετικά παρασκευασμένα και κάθε άλλα παρά υγιεινά είναι.

Στις περισσότερες περιπτώσεις το σώμα μας δεν τα αναγνωρίζει καν ως βρώσιμα στοιχεία, παρά σαν τοξίνες που πρέπει να άμεσα να τις αποβάλλει από το σώμα.

Τεχνητές γλυκαντικές ουσίες συναντούμε στα ζαχαρωτά, στα συσκευασμένα παγωτά, στα γλυκά του περιπτέρου και στις σοκολάτες. Δυστυχώς τα συναντούμε κατά κόρον σε προϊόντα fitness σε μπάρες ενέργειας, ακόμη και σε στοματικά διαλύματα.

Τα συγκεκριμένα προϊόντα περιέχουν γλυκαντικά όπως η σουκραλόζη, η ακεσουλφάμη και η ασπαρτάμη. Καλό θα ήταν να αποφεύγονται από όσους έχουν ευερέθιστο έντερο.  

Η σοκολάτα

Οι μπάρες σοκολάτας και τα γλυκά που περιέχουν σοκολάτα ενδεχομένως να προκαλέσουν κρίση σπαστικής κολίτιδας λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας σε ζάχαρη και καφεΐνη.

Πολλοί αναφέρουν δυσκοιλιότητα μετά την κατανάλωση σοκολάτας. Υπάρχουν vegan σοκολάτες ωστόσο που τα άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου καταναλώνουν χωρίς πρόβλημα.

Το αλκοόλ

Τα αλκοολούχα ποτά αποτελούν μεγάλο παράγοντα ρίσκου σε άτομα με ευερέθιστο έντερο και σχεδόν πάντα πυροδοτούν συμπτώματα. Αυτό έχει σχέση με τον τρόπο που το σώμα μας μεταβολίζει και διαχειρίζεται το αλκοόλ.

Η μπύρα κρύβει κινδύνους καθώς συχνά περιέχει γλουτένη. Το κόκκινο κρασί καθώς και τα ποτά με προσθήκη χυμών περιέχουν μεγάλη ποσότητα από σάκχαρα που επίσης αυξάνουν το κίνδυνο κρίσης.

Το αλκοόλ επίσης προκαλεί αφυδάτωση, πράγμα που επηρεάζει τη λειτουργία του συκωτιού και τη διαδικασία της χώνεψης.

Εάν έχετε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου καλό θα ήταν να ελαττώσετε το αλκοόλ στο ελάχιστο. Αν αποφασίσετε να πιείτε καλό θα ήταν να επιλέξετε ένα ποτό χωρίς γλουτένη και αν θέλετε να προσθέσετε σόδα που δεν περιέχει σάκχαρα, τεχνητά γλυκαντικά ή πρόσθετη ζάχαρη.

Το σκόρδο και το κρεμμύδι

Το σκόρδο και το κρεμμύδι προσθέτουν γεύση στα φαγητά μας. Ωστόσο δεν είναι και τόσο εύπεπτα για κάποιον που έχει ευαίσθητο στομάχι καθώς ζορίζουν τα έντερά μας στη χώνεψη και συχνά προκαλούν αέρια.  

Πολλές φορές τα αέρια εντέρου που προκαλούν το ωμό σκόρδο και το ωμό κρεμμύδι συνοδεύονται από πόνο στην κοιλιά και κράμπες. Σε κάποιους που έχουν ευαισθησία ακόμη και μαγειρεμένα δημιουργούν προβλήματα.

Το μπρόκολο και το κουνουπίδι

Το μπρόκολο και το κουνουπίδι αν και πολύ θρεπτικά και ωφέλιμα για την υγεία, είναι ιδιαίτερα δύσπεπτα λαχανικά για κάποιους και συχνά πυροδοτούν τα συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου.

Πολλοί υποστηρίζουν πως εάν τα τρίψουμε στον τρίφτη διευκολύνουμε τη χώνεψή τους. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν πως πρέπει να τα βράσουμε αρκετά ώστε να είναι ιδιαίτερα μαλακά. Και οι δύο αυτοί τρόποι ωστόσο δε μηδενίζουν την πιθανότητα να προκαλέσουν αέρια και πόνο στο έντερο ή ακόμη και διάρροια σε όσους έχουν σπαστική κολίτιδα.

Η κατάλληλη διατροφή για ευερέθιστο έντερο

Η πιο διαδεδομένη μέθοδος διατροφικής προσέγγισης για άτομα που έχουν ευερέθιστο έντερο είναι η δίαιτα FODMAP (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharaides, and Polyols).

Η συγκεκριμένη δίαιτα εστιάζει στη μείωση ή στην πλήρη αποφυγή ζυμώσιμων υδατανθράκων απλής μορφής (ολιγοσακχαρίτες, δισακχαρίτες, μονοσακχαρίτες και πολυόλες) με τη συντομογραφία FODMAP καθώς αυτοί δεν απορροφούνται σωστά από το λεπτό έντερο. Πιστεύεται πως αυξάνουν την ποσότητα υγρών μέσα στο έντερο, προκαλούν αέρια με πόνο καθώς και διάρροια.  

Εάν θέλετε να δοκιμάσετε τη δίαιτα FODMAP καλό θα ήταν να ελαττώσετε ή να αποφύγετε πλήρως τα παρακάτω:

  • Λακτόζη και γαλακτοκομικά
  • Προϊόντα που περιέχουν σιρόπι υψηλής φρουκτόζης (high fructose corn syrup)
  • Προϊόντα με προσθήκη φυτικών ινών
  • Δύσπεπτα λαχανικά όπως το μπρόκολο, το σκόρδο, τα κρεμμύδια, οι αγκινάρες
  • Τα ρεβίθια, τα φασόλια και οι φακές

Τρόφιμα που μπορείτε να καταναλώσετε όταν ακολουθείτε τη συγκεκριμένη δίαιτα FODMAP είναι:

  • Γάλα χωρίς λακτόζη ή υποκατάστατα γάλακτος όπως γάλα αμυγδάλου, ριζιού σόγια
  • Τυριά όπως η φέτα και το brie
  • Φρούτα όπως το ακτινίδιο, το πεπόνι και οι φράουλες
  • Λαχανικά όπως το μαρούλι, το αγγούρι, η μελιτζάνα και οι πατάτες
  • Άπαχες πρωτεΐνες όπως το στήθος κοτόπουλου, φιλέτο μοσχάρι και ψάρια

Πρέπει να σημειώσουμε πως ο κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικό σύστημα και κάθε τρόφιμο τον επηρεάζει διαφορετικά. Ένα ύποπτο τρόφιμο εάν το καταναλώσουν άτομα με ευερέθιστο έντερο δεν σημαίνει ότι θα τους επηρεάσει όλους και θα προκαλέσει συμπτώματα.

Καλό θα ήταν να μάθουμε να ακούμε το σώμα μας. Από τη λίστα με τα ύποπτα τρόφιμα καλό θα ήταν όταν καταναλώσουμε κάτι να είμαστε φειδωλοί και να μη φάμε μεγάλη ποσότητα. Κατόπιν θα πρέπει να αφουγκραστούμε το σώμα μας και το στομάχι μας για να αντιληφθούμε εάν μας επηρεάζει και πόσο.  

Εάν τα συμπτώματα είναι έντονα και έχετε σοβαρό προβληματισμό μη διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια από κάποιον εξειδικευμένο κλινικό διατροφολόγο.

Πηγές άρθρου:

1. Eating, diet, and nutrition for irritable bowel syndrome. (2015).
niddk.nih.gov/health-information/health-topics/digestive-diseases/irritable-bowel-syndrome/Pages/eating-diet-nutrition.aspx
2. Foods to choose if you have mixed irritable bowel syndrome. (n.d.).
my.clevelandclinic.org/health/articles/foods-to-choose-if-you-have-mixed-irritable-bowel-syndrome
3. Gentry J, et al. (2017). Gluten-free diet for irritable bowel syndrome.
aafp.org/afp/2017/0701/p52.html
4. Harrington AM, et al. (2011). A novel role for TRPM8 in visceral afferent function [Abstract]. DOI:
doi.org/10.1016/j.pain.2011.01.027
5. Irritable bowel syndrome. (2017).
womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/irritable-bowel-syndrome.html?from=AtoZ
6. Irritable bowel syndrome (IBS) - treatment. (2014).
nhs.uk/Conditions/Irritable-bowel-syndrome/Pages/Treatment.aspx
7. Lenhart A, et al. (2017). A systematic review of the effects of polyols on gastrointestinal health and irritable bowel syndrome.
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28710145
8. Mayo Clinic Staff. (2017). Irritable bowel syndrome: Definition.
mayoclinic.org/diseases-conditions/irritable-bowel-syndrome/basics/definition/con-20024578
9. Portincasa P, et al. (2017). The role of dietary approach in irritable bowel syndrome [Abstract].
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28462704
10. Srivastava JK, et al. (2010). Chamomile: A herbal medicine of the past with bright future. Chamomile: A herbal medicine of the past with bright future.
ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2995283/
11. Try a FODMAPs diet to manage irritable bowel syndrome. (2015).
health.harvard.edu/diet-and-weight-loss/a-new-diet-to-manage-irritable-bowel-syndrome
12. Verdu E. (2010). Editorial: can gluten contribute to irritable bowel syndrome?
nature.com/ajg/journal/v106/n3/full/ajg2010490a.html?foxtrotcallback=true
13. What is non-celiac gluten sensitivity? (n.d.).
beyondceliac.org/celiac-disease/non-celiac-gluten-sensitivity/what-is-it/
14. healthline.com


Posted on 2019-08-20 FOOD THERAPY, WARNINGS 198

Blog categories

Blog search

Κωδικός QR

Είδατε πρόσφατα

Χωρίς προϊόντα