Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Τα βασικά συμπτώματα

Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου: Τα βασικά συμπτώματα


Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS) ή αλλιώς σπαστική κολίτιδα επηρεάζει το 6–18% του γενικού πληθυσμού παγκοσμίως.

Είναι μια κατάσταση που επηρεάσει τη συχνότητα κενώσεων αλλά και την υφή των κοπράνων και συχνά συνοδεύεται από πόνο χαμηλά στην κοιλιά (1).

Κακή ποιότητα διατροφής, κακή ποιότητα ύπνου, πολλά παθογόνα παράσιτα στο έντερο και ανισορροπία στη χλωρίδα στον πεπτικό σωλήνα είναι παράγοντες που πυροδοτούν τα συμπτώματα.  

Ωστόσο τα συμπτώματα και η έντασή τους διαφέρει από άτομο σε άτομο, κάνοντας έτσι δύσκολο τον προσδιορισμό τόσο των παραγόντων που το προκαλούν ώστε να ληφθούν αντίστοιχα μέτρα και οδηγίες προς αποφυγή (2).

Κράμπες και πόνος στο στομάχι

Ο πόνος στο στομάχι είναι ίσως το πιο συχνό σύμπτωμα σε όσους πάσχουν από Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου και αποτελεί βασικό κριτήριο ως προς τη διάγνωση.  

Κάτω από φυσιολογικές συνθήκες ο εγκέφαλος συνεργάζεται με το έντερο για τη διεξαγωγή της ομαλής χώνεψης των τροφών και απορρόφησης των θρεπτικών συστατικών.

Νευρικά σήματα που στέλνει το έντερο προς τον εγκέφαλο μέσω των φιλικών βακτηρίων καθώς και οι ορμόνες που παράγονται αντίστροφα είναι μέρος της όλης διαδικασία.  

Στο Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου τα νευρικά σήματα μεταξύ των δύο οργάνων διαταράσσονται οδηγώντας σε ένταση, με πιθανούς σπασμούς και κράμπες στον πεπτικό σωλήνα (3).

Συνήθως ο πόνος εντοπίζεται χαμηλά στην κοιλιά ή στο σύνολο της κοιλιάς και σπανιότερα στην άνω κοιλία. Ο πόνος ως επί το πλείστον υποχωρεί μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα (4).

Ακολουθώντας κατάλληλη δίαιτα όπως η FODMAPs, ενδέχεται να υποχωρήσει ο πόνος και τα υπόλοιπα συμπτώματα (5).

Άλλοι τρόποι αντιμετώπισης περιλαμβάνουν αιθέρια έλαια όπως μέντα ή τεχνικές χαλάρωσης και υπνοθεραπεία.

Σε περιπτώσεις που δεν υποχωρεί ο πόνος ο γαστρεντερολόγος που κουράρει τον ασθενή και έχει την πλήρη κλινική εικόνα πιθανόν να συνταγογραφήσει κάποια φαρμακευτική αγωγή.

Διάρροια

Η επίμονη διάρροια είναι μια από τις 3 βασικές περιπτώσεις της σπαστικής κολίτιδας ή αλλιώς του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου. Επηρεάζει περίπου το 1/3 των ασθενών που πάσχουν από σπαστική κολίτιδα. (6).

Μια μελέτη σε 200 ενήλικες βρήκε πως όσοι είχαν διάρροια ως κυρίαρχο σύμπτωμα του ευερέθιστου εντέρου, είχαν κατά μέσο όρο 12 κενώσεις την εβδομάδα, νούμερο υπερδιπλάσιο σε σχέση με όσους ενήλικες δεν είχαν (7).

Η ταχεία διέλευση των τροφών από τον πεπτικό σωλήνα οδηγεί συχνά σε έντονη ανάγκη για άμεση επίσκεψη στην τουαλέτα. Πολλοί ασθενείς που πάσχουν από ευερέθιστο έντερο έχουν ένα μόνιμο άγχος μήπως τους πιάσει ξαφνική διάρροια, πράγμα που επηρεάζει και την κοινωνική τους ζωή (8).

Συχνά σε τέτοιου τύπου κενώσεις τα κόπρανα είναι ιδιαίτερα υδαρή και πολλές φορές έχουν βλέννες (9).

Δυσκοιλιότητα

Η δυσκοιλιότητα είναι ακριβώς το αντίθετο από τη διάρροια. Συχνά ωστόσο το ευερέθιστο έντερο την προκαλεί.

Η δυσκοιλιότητα λόγω ευερέθιστου εντέρου είναι ιδιαίτερα κοινό σύμπτωμα και επηρεάζει σχεδόν το 50% των πασχόντων (10).

Η σχέση μεταξύ του εγκεφάλου και του εντέρου είναι ιδιαίτερα στενή με το ένα όργανο να επηρεάζει το άλλο. Συχνά ο ψυχισμός μας επηρεάζει τη λειτουργία του εντέρου και πολλές φορές «τεμπελιάζει».

Όσο περισσότερο καθυστερούμε την επίσκεψη στην τουαλέτα το έντερο απορροφά υγρά από τα κόπρανα, τα οποία με τη σειρά τους σκληραίνουν, πράγμα που οδηγεί σε δυσκοιλιότητα (9).

Κάποιος θεωρείται δυσκοίλιος όταν έχει λιγότερες από 3 επισκέψεις στην τουαλέτα την εβδομάδα (11).

Η «λειτουργική» δυσκοιλιότητα είναι μια χρόνια κατάσταση που δεν αποδίδεται σε κάποια άλλη αιτία ή βλάβη του πεπτικού. Δεν σχετίζεται με το ευερέθιστο έντερο και πάνω από όλα δεν προκαλεί πόνο. Συχνά περιγράφεται ως «τεμπέλικο έντερο» αλλά δεν έχει σχέση με τη σπαστική κολίτιδα.

Αντιθέτως η δυσκοιλιότητα που οφείλεται στο ευερέθιστο έντερο συνοδεύεται από πόνους οι οποίοι υποχωρούν όταν επισκεπτόμαστε την τουαλέτα.  

Η δυσκοιλιότητα στο ευερέθιστο έντερο συχνά αφήνει την αίσθηση ατελούς αφόδευσης μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα, πράγμα που προκαλεί προβληματισμό και άγχος (12).

Παράλληλα με τις συνηθισμένες θεραπείες για το ευερέθιστο έντερο, η τακτική άσκηση, η κατανάλωση άφθονου νερού σε ημερήσια βάση, οι τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες και εξειδικευμένα προβιοτικά σκευάσματα με πολλαπλά στελέχη φιλικών βακτηρίων όπως το ALPHA PROBIOTICA της Healthia έχουν ευεργετική δράση και ενδέχεται να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα.

Εναλλαγές από διάρροια σε δυσκοιλιότητα

Απότομες αλλαγές από διάρροια σε δυσκοιλιότητα είναι ένα σύμπτωμα που επηρεάζει περίπου το 20% των ασθενών με ευερέθιστο έντερο (10).

Τόσο η διάρροια όσο και η δυσκοιλιότητα στο ευερέθιστο έντερο συνοδεύονται με χρόνιους πόνους στην κοιλιακή χώρα. Ο πόνος είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας στο ευερέθιστο έντερο καθώς σε σχετίζεται με κάποια μόλυνση ή με προβληματικό τρόφιμο ή φαγητό.

Αυτός ο τύπος ευερέθιστου εντέρου προκαλεί τα πιο έντονα και οδυνηρά  συμπτώματα με μεγάλη συχνότητα σε εβδομαδιαία βάση (13).

Τα συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου είναι διαφορετικά από άτομο σε άτομο. Δεν μπορεί να υπάρξει γενική οδηγία για την αντιμετώπισή του. Ο κάθε ασθενής έχει ιδιαιτερότητες και η μέθοδος αντιμετώπισης πρέπει να είναι προσωποποιημένη.

Αλλαγές στην τακτικότητα και στον αριθμό επισκέψεων στην τουαλέτα

Η χαμηλή κινητικότητα εντέρου και η αργή διέλευση των κοπράνων από παχύ έντερο συχνά οδηγούν σε σκληρά περιττώματα. Όσο περνάει η ώρα το έντερο απορροφά υγρά από τα κόπρανα τα οποία αφυδατώνονται, πράγμα που οδηγεί σε δυσκοιλιότητα και πόνο κατά την αφόδευση (14).

Η άμεση κινητικότητα του εντέρου με την ταχεία διέλευση των τροφών από τον εντερικό σωλήνα δεν αφήνει περιθώριο για απορρόφηση των υγρών από τα περιττώματα, πράγμα που οδηγεί σε υδαρά κόπρανα ή διάρροια (9).

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου προκαλεί και βλέννες στα κόπρανα που δε σχετίζεται με άλλες αιτίες δυσκοιλιότητας (15).

Το αίμα στα κόπρανα από την άλλη μεριά είναι ένα άλλο σύμπτωμα που πιθανόν να δηλώνει κάποια σοβαρή βλάβη που να χρήσει άμεσης ιατρική γνωμάτευσης και αντιμετώπισης. Καλό θα ήταν αν παρατηρήσετε αίμα στα κόπρανα να επισκεφτείτε άμεσα το γιατρό σας (12).

Φούσκωμα και αέρια εντέρου

Πεπτικές διαταραχές που συνοδεύουν το ευερέθιστο έντερο συχνά προκαλούν αέρια και δυσάρεστο φούσκωμα που μας αλλάζει τη διάθεση (16).

Αρκετοί πάσχοντες από ευερέθιστο έντερο παρατηρούν πως το φούσκωμα είναι ίσως το πιο επίμονο σύμπτωμα που συνοδεύει αυτή τη δυσλειτουργία του πεπτικού συστήματος (17).

Σε μια μελέτη επάνω σε 337 ασθενείς με ΣΕΕ, το 83% ανέφερε φούσκωμα και κράμπες. Τα συμπτώματα ήταν πιο συχνά σε γυναίκες, με κύριο σύμπτωμα τη δυσκοιλιότητα (18, 19).

Η γενική οδηγία σε κάθε περίπτωση για τη μείωση του φουσκώματος είναι η κατ’ αρχήν αποφυγή της λακτόζης και γενικά των γαλακτοκομικών προϊόντων (20).

Τροφικές δυσανεξίες. Λακτόζη και γλουτένη: οι βασικοί ύποπτοι

Πάνω από το 70% των ατόμων με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου παρατηρούν πως συγκεκριμένα τρόφιμα πυροδοτούν εξάρσεις και αυξάνουν τα συμπτώματα (21).

Τα 2/3 των ατόμων που πάσχουν από ευερέθιστο έντερο αποφεύγουν συγκεκριμένα τρόφιμα. Σε πολλές περιπτώσεις αρκετοί αποφεύγουν εξολοκλήρου πολλά τρόφιμα από τη διατροφή τους.

Δεν είναι ξεκάθαρος ο λόγος που συγκεκριμένα φαγητά πυροδοτούν αυτές τις εξάρσεις. Οι τροφικές δυσανεξίες δεν είναι απαραίτητα αλλεργίες και τα ύποπτα φαγητά δεν έχουν μετρήσιμες διαφορές στην πέψη τους.  

Τα φαγητά που προκαλούν τα συμπτώματα είναι διαφορετικά από άτομο σε άτομο. Ωστόσο αυτά που πυροδοτούν τα περισσότερα συμπτώματα είναι τα γαλακτοκομικά που περιέχουν λακτόζη και τα τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη (22, 23, 24).

Κόπωση, αϋπνίες και διαταραχές ύπνου  

Πάνω από το 50% των ατόμων που πάσχουν από σπαστική κολίτιδα αναφέρουν αίσθημα κόπωσης και εξάντλησης (25).

Σε μια μελέτη 160 άτομα που είχαν διαγνωστεί με Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου παρατήρησαν χαμηλά επίπεδα ενέργειας που είχαν ως αποτέλεσμα χαμηλή σωματική δραστηριότητα, τόσο στη δουλειά όσο και στον προσωπικό χρόνο και στις κοινωνικές συναναστροφές (26).

Μια άλλη μελέτη σε 85 άτομα βρήκε πως η ένταση των συμπτωμάτων σχετιζόταν άμεσα με το βαθμό εξάντλησης. Όσο εντονότερα τα συμπτώματα, τόσο μεγαλύτερη η εξάντληση (27).

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου σχετίζεται επίσης και με τη δυσκολία να κοιμηθούμε, άστατο και όχι βαθύ ύπνο, και αίσθημα κούρασης το πρωί (28).

Σε μια μελέτη με 112 ενήλικες που έπασχαν από Ευερέθιστο Έντερο το 13% παρατήρησε κακή ποιότητα ύπνου (29).

Μια άλλη μελέτη σε 50 άντρες και γυναίκες βρήκε πως αυτοί που έπασχαν από ευερέθιστο έντερο κοιμόταν κατά μέσο όρο 1 ώρα περισσότερο, ωστόσο αισθανόταν περισσότερο κουρασμένοι σωματικά σε σχέση με όσους δεν έπασχαν από ευερέθιστο έντερο (30).

Η κακή ποιότητα ύπνου επίσης βρέθηκε πως επιδεινώνει τη λειτουργία του εντέρου στις γυναίκες την επόμενη μέρα, πράγμα που οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο (31).

Άγχος, κακή διάθεση και κατάθλιψη

Το ευερέθιστο έντερο σχετίζεται ακόμη και το άγχος και την κατάθλιψη. Δεν είναι ξεκάθαρο εάν τα συμπτώματα του ΣΕΕ είναι αποτέλεσμα του ψυχολογικού στρες ή εάν το ευερέθιστο έντερο από μόνο του κάνει τους πάσχοντες πιο ευπαθείς και ευάλωτους στην καθημερινότητά τους με πιο εύθραυστη ψυχολογία.

Ανεξαρτήτως του τι προκαλεί τι, το άγχος και το ευερέθιστο έντερο δημιουργούν έναν φαύλο κύκλο που το ένα τροφοδοτεί το άλλο.  

Σε μια μεγάλη μελέτη με δείγμα 94,000 αντρών και γυναικών, άτομα με ευερέθιστο έντερο είχαν 50% περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν κρίσεις και διαταραχές άγχους, ενώ σε ποσοστό άνω του 70% παρουσίασαν απότομες αλλαγές στη διάθεση και σημάδια κατάθλιψης (32).

Μια άλλη μελέτη σύγκρινε τα επίπεδα της ορμόνης κορτιζόλη σε ασθενείς με και χωρίς ευερέθιστο έντερο. Δόθηκε στους συμμετέχοντες να διαβάσουν ένα κείμενο σε ανοιχτό ακροατήριο. Όσοι έπασχαν από ευερέθιστο έντερο παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης, υποδηλώνοντας υψηλότερα επίπεδα στρες.

Μια άλλη μελέτη βρήκε πως θεραπείες για την διαχείριση και καταπολέμηση του στρες είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση των συμπτωμάτων σε άτομα με ευερέθιστο έντερο (33).

Τι πρέπει να κάνετε εάν πιστεύετε πως έχετε σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα)

Εάν έχετε τα βασικά συμπτώματα της σπαστική κολίτιδας σε βαθμό που να επηρεάζουν την καθημερινότητά σας, καλό θα ήταν να επισκεφτείτε το γιατρό σας ώστε να κάνει ακριβή διάγνωση ώστε να αποκλειστούν άλλα πιθανά προβλήματα του πεπτικού. Κατόπιν θα σας δώσει οδηγίες, τόσο διατροφής όσο και άλλων ενεργειών που θα σας βοηθήσουν.

Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου διαγιγνώσκεται όταν υπάρχει πόνος στην κοιλιά για τουλάχιστον 6 μήνες, με συχνότητα σε εβδομαδιαία βάση, ο οποίος υποχωρεί μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα. Παράλληλα πρέπει να συνοδεύεται με αλλαγές στη συχνότητα επίσκεψης στην τουαλέτα αλλά και στην πυκνότητα των κοπράνων.  

Ο γιατρός σας πιθανόν να σας παραπέμψει σε κάποιον γαστρεντερολόγο ή κλινικό διατροφολόγο που ειδικεύεται σε πεπτικές διαταραχές ώστε να συζητήσετε τα συμπτώματα και να σας κατευθύνει ανάλογα.  

Αλλαγές στη διατροφή, αλλά και στην καθημερινότητα όπως τρόποι διαχείρισης του στρες, τακτική άσκηση, ενυδάτωση και εξειδικευμένα συμπληρώματα διατροφής για την αντιμετώπιση δυσκοιλιότητας και την οξυγόνωση του εντέρου όπως το COLON OXYGEN Healthia ενδέχεται να έχουν ευεργετική δράση στην αντιμετώπιση του ευερέθιστου εντέρου και στη μείωση των συμπτωμάτων.

Το πρωταρχικό στάδιο είναι να εντοπίσετε τα τρόφιμα που πυροδοτούν τα συμπτώματα, τα οποία διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Μια πολύ καλή στρατηγική είναι να κρατάτε ημερολόγιο με το τι τρώτε ώστε να προσδιορίσετε πιθανόν ύποπτες τροφές.

Εξειδικευμένα σκευάσματα πολλαπλών προβιοτικών στελεχών επίσης ενδέχεται να μειώσουν τα συμπτώματα (34).

Μια ανασκόπηση 24 μελετών έδειξε πως η λήψη προβιοτικών μείωσε την ένταση των συμπτωμάτων όπως το φούσκωμα σε άτομα με ευερέθιστο έντερο.

Σε μια άλλη έρευνα επάνω σε 150 άτομα με ΣΕΕ, η λήψη προβιοτικών για διάστημα 60 ημερών βοήθησε στη εύρυθμη κένωση με σωστή υφή και πυκνότητα κοπράνων (35).

Ωστόσο καλό θα ήταν να επιλέξετε κάποιο αξιόπιστο σκεύασμα προβιοτικών με πολλαπλά στελέχη όπως το ALPHA PROBIOTICA της Healthia που μπορείτε να δείτε ΕΔΩ.

Τέλος, καλό θα ήταν να αποφύγετε ουσίες και τρόφιμα που επιδρούν στο πεπτικό όπως η καφεΐνη, το αλκοόλ, αναψυκτικά με ζάχαρη ή σιρόπια γλυκόζης (36).

Εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν επισκεφτείτε τον γιατρό σας με το ημερολόγιο διατροφής που κρατάτε για περισσότερες οδηγίες και κατευθύνσεις.


Posted on 2019-09-25 HEALTHY LIFESTYLE, WARNINGS, NUTRI FACTS 415

Blog categories

Blog search

Κωδικός QR

Είδατε πρόσφατα

Χωρίς προϊόντα