Τι καταστρέφει την τεστοστερόνη;

Τι καταστρέφει την τεστοστερόνη;


Τροφές και βότανα που ρίχνουν την τεστοστερόνη

Η τεστοστερόνη είναι μια ορμόνη με τεράστια σημασία στο ανθρώπινο σώμα, τόσο των αντρών όσο και των γυναικών.

Τα φυσιολογικά επίπεδα τεστοστερόνης σχετίζονται με την δυνατότητα αύξησης μυϊκής μάζας, της δύναμης και την ενίσχυση της σεξουαλικής δραστηριότητας (1).

Πέραν τούτου μεταβολές στα επίπεδα τεστοστερόνης σχετίζονται με μια σειρά από καταστάσεις υγείας όπως η παχυσαρκία, διαβήτης τύπου 2, μεταβολικά σύνδρομα αλλά και καρδιακά προβλήματα (2).

Η χαμηλή τεστοστερόνη παρουσιάζει συμπτώματα και παρενέργειες όπως η χαμηλή λίμπιντο, η αύξηση βάρους και η τριχόπτωση, που δεν πρέπει να αγνοηθούν καθώς μακροπρόθεσμα επηρεάζουν την υγεία μας.

Υπάρχουν μια σειρά από παράγοντες που επηρεάζουν αλλά και ρυθμίζουν τα επίπεδα τεστοστερόνης. Ένα από τα βασικά κλειδιά όμως είναι η διατροφή. Υπάρχουν θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στη διατήρηση των επιπέδων σε υγιή πλαίσια.

Υπάρχουν όμως και μια σειρά από τρόφιμα που ενδέχεται να συμβάλλουν στη μείωση των επιπέδων και καλό είναι να έχουμε το νου μας. Πάμε να ρίξουμε μια ματιά στα αποτελέσματα των ερευνών.

Η σόγια και τα προϊόντα σόγιας

Υπάρχει σχετική έρευνα που δείχνει πως η τακτική κατανάλωση προϊόντων με σόγια όπως το ενταμάμε, το τόφου, το γάλα σόγιας και το μίσο, ενδέχεται να προκαλέσουν μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης.  

Για παράδειγμα μια μελέτη σε 35 άντρες έδειξε πως η κατανάλωση πρωτεΐνης από σόγια (isolate) για 54 μέρες προκάλεσε μείωση στα επίπεδα τεστοστερόνης (3).

Τα προϊόντα σόγιας έχουν υψηλά επίπεδα από φυτοοιστρογόνα, φυτοχημικές ενώσεις και στοιχεία που μιμούνται τη δράση των οιστρογόνων στο σώμα και επηρεάζουν το ορμονικό προφίλ προκαλώντας δυνητικά ανισορροπία οιστρογόνων – τεστοστερόνης (4).

Μελέτες επάνω σε ανθρώπους είναι ελάχιστες. Παρ’ όλα αυτά σε μια μελέτη επάνω σε ποντίκια βρέθηκε πως η κατανάλωση από φυτοοιστρογόνα μείωσε σημαντικά τα επίπεδα τεστοστερόνης καθώς και το βάρος του προστάτη (5).

Ωστόσο άλλες έρευνες δεν βρήκαν ξεκάθαρα αποτελέσματα αναφορικά με τα ολόκληρα προϊόντα σόγιας και όχι τα φυτοχημικά συστατικά και τα εκχυλίσματα.

Μια ανασκόπηση 15 μελετών βρήκε τα προϊόντα σόγια δεν είχαν καμία επίδραση στα επίπεδα τεστοστερόνης στους άντρες (6).

Περαιτέρω έρευνα χρειάζεται για να καταλάβουμε ακριβώς το πώς τα ολόκληρα προϊόντα σόγιας επιδρούν στα επίπεδα τεστοστερόνης στους ανθρώπους.  

Ο λιναρόσπορος

Ο λιναρόσπορος είναι φορτωμένος με φυτικά λιπαρά οξέα, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα. Ωστόσο έρευνες δείχνουν πως ενδέχεται να προκαλεί μείωση στα επίπεδα τεστοστερόνης.

Ο λιναρόσπορος περιέχει λιγνάνες. Είναι φυτοχημικές ενώσεις που δεσμεύουν την τεστοστερόνη η οποία αποβάλλεται από το σώμα (7, 8).

Η μεγάλη περιεκτικότητα σε ωμέγα 3 που βρίσκεται στο λινάρι επίσης σχετίζεται με μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης (9).

Σε μια μικρή μελέτη σε 25 άντρες με καρκίνο του προστάτη, η χορήγηση λιναρόσπορου σε συνδυασμό με μείωση της κατανάλωσης λιπαρών οδήγησε σε μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης  (10).

Ομοίως σε μια μελέτη βρέθηκε πως η χορήγηση λιναρόσπορου σε συμπλήρωμα μείωσε τα επίπεδα τεστοστερόνης σε μια γυναίκα 31 ετών με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από αυξημένες αντρικές ορμόνες (11).

Ωστόσο περισσότερες και μεγαλύτερες μελέτες χρειάζονται για να καταλήξουμε σε πιο ασφαλή συμπεράσματα σε σχέση με την επίδραση του λιναρόσπορου επάνω στην τεστοστερόνη.

Η μέντα

Η μέντα είναι ιδιαίτερα γνωστή για τις καταπραϋντικές ιδιότητες που έχει σχετικά με τις στομαχικές διαταραχές. Ωστόσο κάποιες έρευνες δείχνουν πως η μέντα ενδέχεται να μειώνει τα επίπεδα τεστοστερόνης.  

Συγκεκριμένα τόσο ο δυόσμος όσο και η μέντα επιδρούν στα επίπεδα της τεστοστερόνης. Μια μελέτη επάνω σε 42 γυναίκες οι οποίες κατανάλωσαν τσάι δυόσμου καθημερινά παρατήρησε δραστική μείωση στα επίπεδα τεστοστερόνης (12).

Ομοίως σε μια μελέτη επάνω σε ζώα βρέθηκε πως το αιθέριο έλαιο δυόσμου όταν χορηγήθηκε σε ποντίκια για 20 μέρες προκάλεσε μείωση στα επίπεδα τεστοστερόνης (13).

Μια άλλη μελέτη πάλι επάνω σε ποντίκια βρήκε πως η κατανάλωση από τσάι μέντας άλλαξε το ορμονικό προφίλ μειώνοντας τα επίπεδα τεστοστερόνης σε σχέση με την ομάδα ελέγχου (14).

Πρέπει ωστόσο να διευκρινίσουμε πως οι περισσότερες μελέτες έχουν γίνει επάνω σε γυναίκες και ζώα. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα και στα 2 φύλλα σε ανθρώπους για να εξάγουμε ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την επίδραση της μέντας και του δυόσμου στο ορμονικό προφίλ.  

Τα φυτικά έλαια  

Τα περισσότερα φυτικά έλαια που χρησιμοποιούμε στην κουζίνα μας όπως το σογιέλαιο, το βαμβακέλαιο και το καλαμποκέλαιο περιέχουν πολύ μεγάλες ποσότητες πολυακόρεστων λιπαρών οξέων. 

Τα συγκεκριμένα λιπαρά θεωρούνται υγιεινά, ωστόσο συνδέονται με μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης σύμφωνα με μερικές μελέτες.  

Μια μελέτη σε 69 άντρες που κατανάλωναν τακτικά πολυακόρεστα λίπη βρήκε συσχετισμό με μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης (15).

Μια άλλη μελέτη σε 12 άντρες εξέτασε την επίδραση της διατροφής στα επίπεδα τεστοστερόνης μετά την σωματική άσκηση. Παρατηρήθηκε πως η κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών σχετίζεται με χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης (16).

Ωστόσο είναι περιορισμένη η έρευνα και οι περισσότερες μελέτες είναι παρατήρησης με μικρό δείγμα. Περισσότερες και μεγαλύτερες έρευνες χρειάζονται με πιο ποιοτικά χαρακτηριστικά χρειάζονται για να προσδιορίσουμε την επίδραση των φυτικών ελαίων στα επίπεδα τεστοστερόνης.

Η γλυκόριζα

Η γλυκόριζα είναι ένα συστατικό που χρησιμοποιείται πολύ συχνά ως γλυκαντικό σε  γλυκά και σε ποτά. Θεωρείται ένα από τα παραδοσιακά «ματζούνια» ως φυσική θεραπεία στην ολιστική ιατρική για την αντιμετώπιση βήχα εώς και χρόνιου πόνου (17).

Τα τελευταία χρόνια ωστόσο υπάρχουν μια σειρά από μελέτες που δείχνουν ότι η  γλυκόριζα επηρεάζει τα επίπεδα των ορμονών και δυνητικά ενδέχεται να μειώνει τα επίπεδα τεστοστερόνης σε βάθος χρόνου.  

Σε μια μελέτη 25 άντρες κατανάλωσαν 7 γραμμάρια γλυκόριζας καθημερινά, πράγμα που οδήγησε σε μείωση 26% των επιπέδων τεστοστερόνης σε διάστημα 1 εβδομάδας (18).

Μια άλλη μικρή μελέτη έδειξε πως η γλυκόριζα ενδέχεται να μειώνει τα επίπεδα τεστοστερόνης και στις γυναίκες. Η κατανάλωση 3,5 γραμμαρίων καθημερινά μείωσε τα επίπεδα τεστοστερόνης κατά 32% μόλις σε διάστημα ενός κύκλου περιόδου (19).

Οι έρευνες πρέπει να επισημάνουμε πως δεν αφορούν γλυκά με γλυκόριζα ως συστατικό αλλά το ίδιο το φυτό.

Τα επεξεργασμένα τρόφιμα  

Πολλά μπορεί να είναι νόστιμα, ωστόσο τα επεξεργασμένα τρόφιμα από διατροφικής άποψης είναι τις περισσότερες φορές μια τραγωδία και καταστρέφουν την υγεία μας με πολύ γρήγορους ρυθμούς.

Υπερβολική ποσότητα αλατιού, πρόσθετη ζάχαρη, σιρόπια γλυκόζης υψηλής φρουκτόζης, επεξεργασία πρώτων υλών σε υψηλές θερμοκρασίες, πράγμα που σημαίνει καταστροφή όλων των θρεπτικών συστατικών, πολλά τρανς λιπαρά οξέα (υδρογονωμένα έλαια) και τέλος συντηρητικά και τροφικά πρόσθετα.  

Τα τρανς λιπαρά οξέα είναι ένα είδος λιπαρών καταστροφικά για την υγεία καθώς σχετίζονται με αυξημένο ρίσκο καρδιακών παθήσεων, διαβήτη τύπου 2 και χρόνιες φλεγμονές (20, 21, 22).

Μια σειρά από μελέτες έδειξαν πως η τακτική κατανάλωση τρανς λιπαρών από επεξεργασμένα τρόφιμα μειώνουν τα επίπεδα τεστοστερόνης.  

Μια μελέτη σε 209 άντρες έδειξε πως αυτοί που κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες τρανς λιπαρών είχαν 15% χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης σε σχέση με όσους είχαν ελάχιστη κατανάλωση.  

Επιπλέον η συγκεκριμένη ομάδα είχε 37% χαμηλότερη περιεκτικότητα σπερματοζωαρίων και παρουσιάστηκε μείωση στο μέγεθος των όρχεων. Δύο στοιχεία που συνδέονται με δυσλειτουργία των όρχεων. (23, 24).

Μελέτες σε ζώα έδειξαν πως η υψηλότερη πρόσληψη τρανς λιπαρών χαμήλωσε τα επίπεδα τεστοστερόνης και προκάλεσε δυσλειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος (25, 26).

Οι ξηροί καρποί

Οι ξηροί καρποί σε γενικές γραμμές είναι ιδιαίτερα θρεπτικοί καθώς περιέχουν πάρα πολλά θρεπτικά συστατικά όπως φυτικές ίνες, ωφέλιμα λιπαρά οξέα, μέταλλα και ιχνοστοιχεία όπως σελήνιο, μαγνήσιο και φολικό οξύ (27).

Υπάρχουν ωστόσο κάποιες μελέτες που συνδέουν την κατανάλωση συγκεκριμένων ξηρών καρπών με τη μείωση στα επίπεδα τεστοστερόνης.  

Σε μια μικρή μελέτη που συμμετείχαν 31 γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών βρέθηκε πως η κατανάλωση από καρύδια και αμύγδαλα τα επίπεδα της ορμόνης γλοβουλίνη (SHBG) κατά 12.5% και 16% αντίστοιχα (28).

Το SHBG είναι ένας τύπος πρωτεΐνης που δεσμεύει την τεστοστερόνη η οποία με τη σειρά της αποβάλλεται από το σώμα, πράγμα που μειώνει τα συνολικά επίπεδα (29).

Οι ξηροί καρποί επιπλέον είναι ιδιαίτερα πλούσιοι σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία σχετίζονται με μειωμένα επίπεδα τεστοστερόνης σύμφωνα με ορισμένες μελέτες (15, 16).

Ωστόσο περισσότερη έρευνα χρειάζεται καθώς πρέπει να προσδιοριστούν ποσότητες, συχνότητα κατανάλωσης και να σταθμιστούν και άλλοι παράμετροι πριν καταλήξουμε σε οριστικά συμπεράσματα.

Το αλκοόλ 

Σποραδικά η κατανάλωση 1-2 ποτηριών κρασί την εβδομάδα σχετίζεται με κάποια οφέλη για την υγεία. Ωστόσο μελέτες έδειξαν πως η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ μειώνει δραστικά τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άντρες (30).

Μια μελέτη σε 19 υγιείς ενήλικες οι οποίοι κατανάλωσαν 30–40 γραμμάρια αλκοόλης την ημέρα (2-3 κλασσικά ποτά) μείωσε τα επίπεδα τεστοστερόνης στους άντρες κατά 6,8% μέσα σε διάστημα 3 εβδομάδων (31).

Μια άλλη μελέτη έδειξε πως η απότομη και ολοκληρωτική αποχή από αλκοόλ σχετίζεται αύξηση στα επίπεδα τεστοστερόνης στις γυναίκες. Στους άντρες ωστόσο οδήγησε σε μείωση (32).

Πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε πως δεν είναι ξεκάθαρη η επίδραση του αλκοόλ στην τεστοστερόνη.  
Οι έρευνες τόσο σε ζώα όσο και σε ανθρώπους έχουν διφορούμενα αποτελέσματα. Σε κάποιες περιπτώσεις η κατανάλωση αλκοόλ αύξησε τα επίπεδα τεστοστερόνης  (33, 34).

Περαιτέρω έρευνα χρειάζεται για να καταλάβουμε τους μηχανισμούς που λαμβάνουν χώρα εστιάζοντας πλέον στην ποσότητα αλκοόλ σε γενικές ομάδες πληθυσμού.

Τρόπος αύξησης της τεστοστερόνης φυσικά 

Οι αλλαγές στη διατροφή είναι ίσως το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει κάποιος για να διατηρήσει την τεστοστερόνη σε φυσιολογικά επίπεδα.

Καλό θα ήταν να αντικαταστήσετε ή να μειώσετε όσο το δυνατόν περισσότερο την κατανάλωση των τροφών που περιγράψαμε παραπάνω ώστε να έχετε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και να προστατέψετε την υγεία σας.  

Μια άλλη βασική παράμετρος είναι φυσικά ο τρόπος ζωής και το lifestyle. Ένας καθιστικός τρόπος ζωής, το κάπνισμα και έλλειψη άσκησης είναι σίγουρα επιβαρυντικοί παράγοντες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν εάν θέλετε να αυξήσετε φυσικά τα επίπεδα τεστοστερόνης σας.
 


Posted on 2019-10-27 HEALTHY LIFESTYLE, WARNINGS 155

Blog categories

Blog search

Κωδικός QR

Είδατε πρόσφατα

Χωρίς προϊόντα